Saç elektriklenmesi nasıl geçer? Saçı nemli tutup sürtünmeyi azaltarak. Elektriklenme, kuru havada saç tellerinin tarak, bere ya da kazakla sürtünüp aynı elektrik yüküyle yüklenmesi ve birbirini itmesiyle oluşur; saç kremi, az miktarda serum, doğru tarak ve kaygan kumaşlar bu yükün birikmesini zorlaştırır. Aşağıda kışın işe yarayan 12 çözümü ve dışarıdayken anında rahatlatan pratik yolları bulabilirsiniz.
Saç neden elektriklenir?
İki farklı malzeme birbirine sürtündüğünde biri diğerine elektron aktarır ve ikisi de elektrik yükü kazanır. Saçınızı plastik bir tarakla taradığınızda ya da bereyi çıkardığınızda saç telleri aynı yükle yüklenir. Aynı yükteki teller birbirini ittiği için havaya kalkar, yüzünüze ya da atkınıza yapışır.
Havadaki nem bu yükün dağılmasına yardım eder. Kışın dış hava soğuk, ev içi ise kalorifer ve sobayla ısıtıldığı için kurudur; yük dağılamaz ve birikir. Kuru, yıpranmış ya da ince telli saçlar daha kolay elektriklenir: Yıpranmış saçın yüzeyi pürüzlü olduğundan sürtünme artar, ince teller de hafif oldukları için yükle kolayca havalanır.
| Elektriklenmeyi artıranlar | Elektriklenmeyi azaltanlar |
|---|---|
| Kalorifer ve sobayla kurumuş oda havası | Nemlendirilmiş oda havası |
| Plastik tarak ve fırçalar | Ahşap tarak, doğal kıllı fırça |
| Polyester ve akrilik atkı, bere, kazak | Pamuklu kumaşlar, saten ya da ipek astar |
| Çok sıcak ve uzun süreli fön, saçı tamamen kurutmak | Orta ısıda fön, son turda soğuk hava |
| Boyları her yıkamada yoğun köpükle şampuanlamak | Saç kremi ve durulanmayan bakım ürünleri |
Yıkarken ve bakım yaparken: 4 çözüm
Elektriklenmeye karşı ilk önlem banyoda alınır. Amaç, saç tellerinin yüzeyini kaygan ve nemli tutmaktır. Soğuk havanın saça genel etkilerini merak ediyorsanız kış aylarında saç bakımı rehberimize de göz atabilirsiniz.
1. Her yıkamadan sonra saç kremi kullanın
Saç kremlerinin çoğunda pozitif yüklü (katyonik) bakım bileşenleri bulunur. Bunlar saç telinin yüzeyine tutunarak sürtünmeyi azaltır ve yük birikimini dengeler. Kremi saç diplerine değil, boylara ve uçlara sürün; birkaç dakika bekletip iyice durulayın.
2. Durulanmayan bakım ürünü ekleyin
Kışın yalnızca saç kremi yetmeyebilir. Havluyla nemini aldığınız saça uygulanan durulanmayan bir krem ya da sprey, gün boyu ince bir koruyucu katman bırakır. İnce telli saçta sprey formu, kalın ve kıvırcık saçta krem formu genellikle daha uygun olur.
3. Şampuanı seyreltin, saç dibine odaklanın
Şampuan esas olarak saç derisini temizlemek içindir. Boyları her yıkamada yoğun köpükle ovalamak saçın doğal yağını alıp telleri kurutur. Şampuanı avucunuzda biraz suyla açın ve yalnızca saç dibine masaj yaparak uygulayın; durularken akan köpük boyları temizlemeye yeter. Saçınız çok elektrikleniyorsa yıkama sıklığını biraz azaltmayı da deneyebilirsiniz.
4. Haftada bir nem maskesi yapın
Kuru ve yıpranmış saçlarda düzenli uygulanan nemlendirici bir maske, saç telinin yüzeyini yumuşatarak sürtünmeyi azaltır. Maskeyi ürünün talimatındaki süre kadar bekletin ve iyice durulayın.
Kuruturken ve tararken: 3 çözüm
Elektriklenmenin büyük kısmı saç kururken ve taranırken başlar. Isıyı ve sürtünmeyi azaltmak burada fark yaratır.
5. Saçı tamamen kurutmayın, ısıyı düşürün
Saçı çok sıcak havayla son damlasına kadar kurutmak telleri kuru ve elektriklenmeye açık bırakır. Saçınızı önce havluya bastırarak (ovuşturmadan) kurulayın, fönü orta ya da düşük ısıda kullanın ve saç neredeyse kuruduğunda bırakın. Son turu soğuk havayla yapmak da saçın daha düzgün görünmesine yardımcı olabilir. Isının saça etkisini fön çekmek saça zarar verir mi yazımızda ayrıntılı anlattık.
6. Plastik tarak yerine ahşap tarak ya da doğal kıllı fırça kullanın
Plastik tarak ve fırçalar saçla sürtündüğünde kolayca yük biriktirir. Ahşap taraklar ve doğal kıllı fırçalar bu açıdan daha az sorun çıkarır. Islak saçı geniş dişli bir tarakla, uçlardan başlayarak açın; gün içinde kuru saçı sık sık taramak sürtünmeyi artırır.
7. Serumu az ve doğru yere sürün
Saç serumu telin üzerinde ince bir film oluşturarak hem nemi korur hem de kabarmayı bastırır. Bir-iki damlayı avuçlarınızda yayın ve yalnızca boylara ve uçlara sürün. Saç diplerine sürülen ya da fazla kullanılan serum saçı yağlı ve ağır gösterir. Serumların ne işe yaradığını saç serumu faydaları yazımızda bulabilirsiniz.
Giysi, bere ve yastık: 3 çözüm
Gün boyu saçınıza en çok dokunan şeyler kumaşlardır. Kumaşı değiştirmek, sürtünmeyi en kolay azaltmanın yoludur.
8. Saten ya da ipek yastık kılıfına geçin
Gece boyunca başınızı çevirdikçe saçınız yastık kılıfına sürtünür. Pamuklu kılıflara göre daha kaygan olan saten ya da ipek kılıflar bu sürtünmeyi azaltır ve sabah daha az kabarık bir saçla uyanmanıza yardımcı olabilir.
9. Berenin içine saten astar ekleyin
Yün ve akrilik bereler saçla en çok sürtünen aksesuarlardır. İçi saten astarlı bereler seçebilir ya da sevdiğiniz berenin içine bir terziye saten kumaş diktirebilirsiniz. Bereyi çıkarırken saçınızı sürükleyerek çekmek yerine nazikçe yukarı kaldırın.
10. Sentetik atkı ve kazaklara dikkat edin
Polyester ve akrilik gibi sentetik kumaşlar saçla sürtündüğünde özellikle güçlü yük oluşturur. Atkı ve boğazlı kazaklarda pamuklu ya da ipek karışımlı olanları tercih edin. Uzun saçınızı gevşek bir örgü ya da topuzla toplamak, kazağı giyip çıkarırken saçınızı bir elinizle tutmak da işe yarar.
Evinizin havasını nemlendirin
11. Nemlendirici kullanın
Kalorifer mevsiminde evin havası belirgin biçimde kurur. Özellikle yatak odasında kullanılan bir nemlendirici hem saçınızın hem de cildinizin daha az kurumasına yardım eder. Bir nem ölçer (higrometre) alırsanız odadaki nemi kolayca takip edebilirsiniz.
- Cihazın suyunu sık değiştirin ve üreticinin talimatına göre düzenli temizleyin; bekleyen suda mikrop ve küf üreyebilir.
- Camlarda sürekli buğu ya da duvar köşelerinde küf görüyorsanız ortam gereğinden nemlidir; cihazı kısın ya da odayı havalandırın.
- Nemlendiriciniz yoksa çamaşırları odada kurutmak da havaya nem katar; ancak küf eğilimi olan evlerde bunu abartmayın.
Dışarıdayken anında çözüm
12. Avuçlarınıza biraz el kremi sürün
Toplantıdan hemen önce ya da bereyi çıkardığınız anda saçınız havaya kalktıysa avuçlarınıza bezelye tanesi kadar el kremi alın, iyice yedirin ve avuç içlerinizle saçınızın üzerinden hafifçe geçin. Ellerinizde kalan ince nem tabakası, saçı ağırlaştırmadan kalkan telleri yatıştırır. El kreminiz yanınızda değilse şunlar da iş görür:
- Avuçlarınızı çok az suyla nemlendirip saçınızı düzeltin.
- Tarağınıza ya da fırçanıza biraz saç spreyi sıkıp saçınızı bununla tarayın.
- Metal bir kapı koluna ya da musluğa dokunarak üzerinizde biriken yükü boşaltın.
- Bazı kişiler çamaşır yumuşatıcı mendilini saçın üzerinden geçirir. Bu ürünler saç için üretilmediğinden kalıntı ve yoğun koku bırakabilir; ara sıra başvurulan bir acil çözüm olarak kalsın.
Kışın elleriniz de çabuk kuruyorsa el derisi kuruluğuna iyi gelen önerilerimize göz atabilirsiniz; çantanızdaki el kremi böylece iki işe birden yarar.
Saç tipinize göre küçük ayarlar
Aynı çözüm her saçta aynı sonucu vermez. Saç tipinize göre şu ayarları yapabilirsiniz:
| Saç tipi | Nelere dikkat etmeli? |
|---|---|
| İnce telli saç | Hafif, sprey formundaki durulanmayan bakım ürünleri; serumu yalnızca uçlara ve çok az sürün. Ağır yağlar saçı yassılaştırır. |
| Kalın ve kıvırcık saç | Krem formundaki durulanmayan bakım; kuru saçı taramak yerine ıslakken parmaklarınızla ya da geniş dişli tarakla şekillendirin. |
| Boyalı ya da işlem görmüş saç | Düzenli nem maskesi ve ısı koruyucu kullanın; yıpranma arttıkça elektriklenme de artar. |
| Kısa saç | Çoğu zaman bir damla serum ya da biraz krem yeterlidir; bere ve atkı sürtünmesine dikkat edin. |
Sık sorulan sorular
Elektriklenme saçın yıprandığını mı gösterir?
Her zaman değil. Sağlıklı saç da kuru havada elektriklenebilir. Ancak elektriklenmeye uçlarda kırılma, çatallanma ve mat bir görünüm de eşlik ediyorsa saçınız yıpranmış olabilir; bu durumda ısı kullanımını azaltmak ve düzenli bakım yapmak önem kazanır.
İyonik fön makinesi elektriklenmeyi önler mi?
Üreticiler, iyonik fön makinelerinin kabarmayı ve elektriklenmeyi azalttığını söyler; ancak bu konuda bağımsız bilimsel kanıt sınırlıdır. Hangi makineyi kullanırsanız kullanın, ısıyı düşürmek ve saçı tamamen kurutmamak çoğu zaman daha belirleyicidir.
Su içmek saç elektriklenmesini azaltır mı?
Yeterli su içmek genel sağlığınız için önemlidir, ancak saç telinin gördüğünüz kısmı canlı bir doku değildir; içtiğiniz su boylardaki kuruluğu doğrudan gidermez. Elektriklenmede asıl farkı saç kremi, durulanmayan bakım ve sürtünmeyi azaltan önlemler yaratır.
