Ebced nedir?
Ebced, Arap alfabesindeki harflere birden bine kadar sayı değerleri veren bir sistemdir. Adını, harflerin ezberlenmesi için kullanılan "ebced, hevvez, huttî, kelemen, sa'fes, karaşet, sehaz, dazığ" kelimelerinin ilkinden alır. Osmanlı döneminde tarih düşürme sanatında yaygın olarak kullanılmıştır.
Ebced harflerinin sayı değerleri nelerdir?
Birler: elif 1, be 2, cim 3, dal 4, he 5, vav 6, ze 7, ha 8, tı 9. Onlar: ye 10, kef 20, lam 30, mim 40, nun 50, sin 60, ayın 70, fe 80, sad 90. Yüzler ve bin: kaf 100, ra 200, şın 300, te 400, se 500, hı 600, zel 700, dad 800, zı 900, gayın 1000.
Ebced hesabı nasıl yapılır?
Kelimedeki her harfin değeri bulunur ve hepsi toplanır. Örneğin "Allah" (ا ل ل ه) kelimesi 1+30+30+5=66 eder; TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre "hilâl" kelimesinin değeri de 66'dır. Harekeler ve şedde ayrıca sayılmaz, yalnızca yazıda görünen harfler hesaba katılır.
İsmimin ebced değerini nasıl bulurum?
Ebced Arap harfleriyle yazılmış metinlerde hesaplanır, bu yüzden isminizin Arapça yazılışı gerekir. Örneğin Muhammed (محمد) 40+8+40+4=92, Ali (علي) 70+30+10=110 eder. Yaygın isimleri araçtaki hazır düğmelerden seçebilir, diğer isimleri harf tuşlarıyla yazabilirsiniz. Latin harfleriyle yazılmış bir isim için doğrudan ebced hesaplanamaz.
Hemze ve yuvarlak te ebcedde kaç sayılır?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre hemze, hangi harfin üzerinde yazılırsa yazılsın elif gibi 1 sayılır; medli elif (آ) de 1'dir. Yuvarlak te (ة) ise açık te (ت) gibi 400 sayılır. Bu yüzden Fatma (فاطمة) 80+1+9+40+400=530 eder.
Osmanlıca harfler ebcedde nasıl hesaplanır?
TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre Osmanlıcadaki pe, çe, je ve sağır kef harfleri, benzedikleri Arapça harflerin değerini alır: pe (پ) be gibi 2, çe (چ) cim gibi 3, je (ژ) ze gibi 7, sağır kef kef gibi 20. Araçta gef (گ) de kef gibi 20 sayılır.
Tarih düşürme nedir?
Tarih düşürme, bir olayın tarihini harflerinin ebced değerleri toplamı o yılı verecek bir söz ya da mısrayla anlatma sanatıdır. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bu sanatta tek sistem olarak asıl ebced kullanılmıştır. Bulunan sayı genellikle hicrî yıldır; araç bu sayının yaklaşık hangi miladi yıla denk geldiğini de gösterir.
Besmelenin ebced değeri kaç?
"Bismillâhirrahmânirrahîm" (بسم الله الرحمن الرحيم) yazımındaki 19 harfin toplamı 786'dır: bism 102, Allah 66, er-Rahmân 329, er-Rahîm 289. Araçtaki Besmele düğmesiyle hesabı harf harf görebilirsiniz.
Ebcedin başka hesap sistemleri var mı?
Evet. TDV İslâm Ansiklopedisi, asıl ebcedin yanında harf değerlerinden on ikişer çıkarmaya dayanan farklı bir sistemden de söz eder; bu sistemde örneğin kef 8 sayılır. Tarih düşürmede kullanılan sistem asıl ebced olduğu için araç yalnızca asıl (kebîr) ebcedi hesaplar.
Ebced değeri bir anlam ya da kehanet taşır mı?
Ebced, harfleri sayıya çeviren bir sistemdir ve tarih düşürme gibi edebî ve kültürel alanlarda kullanılmıştır. Bir ismin ebced değerinin kişinin kaderini ya da geleceğini gösterdiğine dair bir dayanak yoktur; araç yalnızca harflerin sayısal toplamını hesaplar.
Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi: Ebced
Son güncelleme: 10 Kasım 2026
