Jane Austen, Aşk ve Gurur ya da Gurur ve Önyargı adıyla Türkçeye çevrilen Pride and Prejudice’in yazarı İngiliz romancıdır. 16 Aralık 1775’te Hampshire’daki Steventon köyünde doğdu. Hayattayken romanlarının hiçbirinde adı yazmadı; ilk kitabı “By a Lady”, yani “Bir Hanımefendi” imzasıyla çıktı.
Altı romanından dördü hayattayken yayımlandı. 18 Temmuz 1817’de Winchester’da 41 yaşında öldü ve Winchester Katedrali’ne gömüldü.
| Tam adı | Jane Austen |
| Doğum | 16 Aralık 1775, Steventon, Hampshire, İngiltere |
| Ölüm | 18 Temmuz 1817, Winchester |
| Mesleği | Romancı |
| En bilinen eserleri | Gurur ve Önyargı, Akıl ve Tutku, Emma |
Rahibin sekiz çocuğundan biri
Encyclopedia.com’daki biyografiye göre Rahip George Austen ile Cassandra Leigh Austen’in sekiz çocuğunun yedincisiydi. Ailenin iki kızının küçüğüydü. Ablası Cassandra, hayatı boyunca en yakın arkadaşı oldu.
1783’te ablasıyla birlikte Oxford’da bir yatılı okula gönderildi. Oxford Üniversitesi’nin yazar sayfasına göre kız kardeşler tifüse yakalanınca eve döndüler. Bir süre Reading’deki Abbey School’da okudu. Eğitiminin büyük kısmını evde, babasının kütüphanesindeki kitapları okuyarak tamamladı.
Steventon’da yazılan ilk taslaklar
Romanlarının ilk taslakları gençlik yıllarında Steventon’da yazıldı. Oxford’un sayfasına göre:
- 1793–1795: Elinor and Marianne, daha sonra Sense and Sensibility (Akıl ve Tutku)
- 1796–1797: First Impressions, daha sonra Pride and Prejudice; bir yayıncı bu taslağı geri çevirdi
- 1798–1799: Susan, daha sonra Northanger Abbey
Susan adlı taslağı 1803’te 10 sterline bir yayıncıya sattı ama kitap o zaman basılmadı.
Bath, Southampton ve bir evlilik teklifi
1801’de aile Bath’a taşındı. 1802’de bir evlilik teklifini kabul etti, ama ertesi sabah sözünü geri aldı. Hiç evlenmedi.
Babası Ocak 1805’te öldü. Bunun ardından Jane, annesi ve ablası bir süre Southampton’da yaşadı.
1809: Chawton
1809’da ağabeyi Edward, onlara Chawton köyündeki bir kır evini verdi. Jane Austen hayatının son sekiz yılını bu evde geçirdi ve romanlarının yayımlanması bu yıllara denk geldi. Britain Express’e göre bu ev bugün Jane Austen’s House adıyla müze olarak ziyaret ediliyor ve yazı masası da burada sergileniyor.
Romanları
- Sense and Sensibility / Akıl ve Tutku (1811)
- Pride and Prejudice / Gurur ve Önyargı (1813)
- Mansfield Park (1814)
- Emma (1815 sonu ya da 1816)
- Northanger Abbey (ölümünden sonra)
- Persuasion / İkna (ölümünden sonra)
İlk romanı Akıl ve Tutku’yu kendi parasıyla bastırdı ve kitap “By a Lady” imzasıyla çıktı. Sonraki romanlarda yazar adı yerine “Akıl ve Tutku’nun yazarı” yazıyordu.
Romanlarından ne kazandı?
Encyclopedia.com’a göre Akıl ve Tutku’dan 150 sterlin kazandı. Gurur ve Önyargı’nın haklarını 110 sterline tek seferde sattı. Sonraki romanlarından toplam yaklaşık 700 sterlin kazandı.
Hastalığı ve ölümü
1816’da ağır hastaydı. Encyclopedia.com, hastalığın muhtemelen Addison hastalığı olduğunu ve o dönem için ölümcül olduğunu yazıyor. Mayıs 1817’de tedavi için Winchester’a gitti ve 18 Temmuz 1817’de orada öldü. 24 Temmuz’da sabah erken saatte yapılan küçük bir törenle Winchester Katedrali’ne gömüldü.
Ölümünden sonra ağabeyi Henry ile ablası Cassandra, Northanger Abbey ve Persuasion’ı birlikte yayımladı. Baskı yılı kaynaklarda 1817 ya da 1818 olarak geçiyor. Henry’nin yazdığı yazıyla Jane Austen’in bütün romanların yazarı olduğu ilk kez açıkça duyuruldu. Oxford’un sayfasına göre Cassandra’nın, kız kardeşinin bazı mektuplarını ve el yazmalarını yok ettiği ileri sürülüyor.
Başka kadın yazarların hikâyeleri için Emily Dickinson’ın hayatına ve Türk edebiyatının ilk kadın romancısı Fatma Aliye’ye göz atabilirsiniz.
