Persentil nedir?
Persentil, bebeğinizin ölçümünü aynı yaş ve cinsiyetteki 100 sağlıklı çocukla karşılaştırır. Kilosu 40. persentilde olan bir bebek, yaşıtlarının yüzde 40'ından ağır, yüzde 60'ından hafiftir. 50. persentil ortanca değerdir; bir bebeğin ortancanın altında ya da üstünde olması tek başına sorun anlamına gelmez.
Persentil nasıl hesaplanır?
Dünya Sağlık Örgütü her yaş ve cinsiyet için ölçümlerin dağılımını L, M ve S adlı üç değerle tanımlar. Bebeğin ölçümü bu değerlerle z skoruna çevrilir, z skoru da persentile dönüştürülür. Araç, bebeğinizin yaşını gün olarak hesaplar ve aylık değerler arasında ara değer alarak hesap yapar.
Bebeğin persentili kaç olmalı?
Tek bir "olması gereken" persentil yoktur. Dünya Sağlık Örgütü'nün değerlendirmesinde −2 ile +2 z skoru arası, yani yaklaşık 2. ile 98. persentil arası normal kabul edilir. Daha önemli olan, bebeğin zaman içinde kendi persentil çizgisini izlemesidir.
Z skoru ne demek?
Z skoru, ölçümün ortanca değerden kaç standart sapma uzak olduğunu gösterir. 0 tam ortanca demektir; +1 ortancanın bir standart sapma üstü, −2 iki standart sapma altıdır. −2'nin altındaki değerler düşük, +2'nin üstündeki kilo değerleri yüksek olarak değerlendirilir.
Persentil düşükse ne yapmalıyım?
Önce ölçümün doğru alındığından emin olun; boy ölçümünde birkaç santimetrelik hata persentili belirgin değiştirir. Sürekli düşük seyreden ya da kısa sürede kendi persentil çizgisinden belirgin şekilde uzaklaşan değerleri çocuk doktorunuzla konuşun. Anne ve babanın boyu, doğum kilosu ve beslenme gibi etkenler birlikte değerlendirilir.
Boy yatarak mı ayakta mı ölçülür?
Dünya Sağlık Örgütü standartlarında 2 yaşından küçük bebeklerin boyu yatarak, 2 yaş ve büyük çocukların boyu ayakta ölçülür. Yatarak ölçülen boy, ayakta ölçülenden yaklaşık 0,7 cm uzun çıkar. Araç 24. aydan itibaren otomatik olarak ayakta ölçüm tablosunu kullanır.
Erken doğan bebeklerde persentil nasıl hesaplanır?
Erken doğan bebeklerin gelişimi ilk 2 yıl düzeltilmiş yaşa göre değerlendirilir. Bu araçta düzeltilmiş yaşı kullanmak için doğum tarihi yerine bebeğinizin tahmini doğum tarihini girin. Düzeltilmiş yaşı ayrıca bebeğim kaç aylık aracında görebilirsiniz.
Kız ve erkek bebeklerin persentili neden ayrı?
Kız ve erkek bebeklerin büyüme hızı farklıdır; aynı yaştaki erkek bebekler ortalamada biraz daha ağır ve uzundur. Bu yüzden Dünya Sağlık Örgütü kız ve erkekler için ayrı tablolar yayımlar ve araç da seçtiğiniz cinsiyete göre hesaplar. Daha büyük çocuklar için 5 yaş boy kilo kaç olmalı yazımıza da bakabilirsiniz.
Baş çevresi neden ölçülür?
Baş çevresi, beynin büyümesini dolaylı olarak yansıtır ve özellikle ilk iki yılda her kontrolde ölçülür. Ölçüm, mezura kaşların hemen üstünden ve başın arkasındaki en çıkıntılı noktadan geçirilerek yapılır. Çok küçük ya da çok büyük değerler ve hızlı değişimler doktor tarafından değerlendirilmelidir.
Ne zaman doktora başvurmalıyım?
Ölçümlerden biri −2 z skorunun (yaklaşık 2. persentil) altında ya da +2 z skorunun (yaklaşık 98. persentil) üstündeyse, bebeğiniz birkaç kontrolde kilo almıyorsa ya da persentil çizgisinden hızla uzaklaşıyorsa çocuk doktorunuza başvurun. Beslenmeyle ilgili soru işaretleriniz için bebek kaç ml mama içmeli aracına da bakabilirsiniz.
Kaynaklar: Dünya Sağlık Örgütü: Weight-for-age child growth standards · Dünya Sağlık Örgütü: Weight-for-age girls percentiles, 0–5 years
Son güncelleme: 10 Kasım 2026
