Helen Keller Sözleri: Umut ve Cesaret Üzerine 10 Söz

6 dk okuma

Helen Keller, 19 aylıkken görme ve işitme yetisini kaybetmiş, buna rağmen üniversite bitirmiş, kitaplar yazmış ve hayatını engelli insanların haklarına adamış Amerikalı bir yazar ve aktivistti. Helen Keller sözleri bu yüzden bir teselli cümlesinden çok, yaşanmış bir hayatın notları gibi okunur.

Bu yazıdaki 10 söz, Helen Keller’in İngilizce Wikiquote sayfasında kaynağı gösterilen sözler arasından seçildi. Her sözün altında hangi mektuptan, konuşmadan ya da kitaptan geldiğini ve yılını bulacaksınız. Çeviriler bize ait.

Helen Keller kimdir?

Helen Adams Keller, 27 Haziran 1880’de ABD’nin Alabama eyaletindeki Tuscumbia kasabasında doğdu. 19 aylıkken geçirdiği bir hastalık (kızıl ya da menenjit olduğu düşünülüyor) onu hem görme hem işitme yetisinden yoksun bıraktı.

Hayatının yönünü değiştiren kişi öğretmeni Anne Sullivan oldu. Sullivan, Mart 1887’de Keller ailesinin yanına geldi ve kelimeleri parmaklarıyla Helen’in avucuna hecelemeye başladı. Keller, 1903’te yayımlanan otobiyografisi The Story of My Life’ta (Hayatımın Hikâyesi) bu günü hatırladığı en önemli gün olarak anlatır. Su pompasının başında, eline akan suyla avucuna yazılan kelimeyi eşleştirdiği an kitabın en bilinen sahnesidir.

Keller, Braille alfabesiyle okumayı ve yıllar süren bir çalışmayla konuşmayı öğrendi. 1904’te Radcliffe College’dan mezun oldu; lisans derecesi alan ilk sağır ve kör kişi olarak tanınır.

Yazdıkları yalnızca kendi hikâyesiyle sınırlı kalmadı. Kadınların oy hakkını savundu, 1912’de neden sosyalist olduğunu anlatan bir yazı yayımladı, Birinci Dünya Savaşı yıllarında savaşa karşı konuşmalar yaptı. 1924’ten itibaren Amerikan Körler Vakfı (American Foundation for the Blind) için çalıştı ve görme engelliler adına pek çok ülkeyi dolaştı. Anne Sullivan 1936’da öldüğünde ikisi neredeyse 50 yıldır birlikteydi. Helen Keller, 1 Haziran 1968’de öldü.

Helen Keller’in umut ve cesaret üzerine 10 sözü

Sözler kronolojik sırada. Bir kısmını henüz çocukken ya da öğrenciyken, bir kısmını hayatının ileri yıllarında yazdı.

1. En güzel şeyler kalple hissedilir (1891)

“Dünyadaki en iyi ve en güzel şeyler görülemez, hatta dokunulamaz; yalnızca kalple hissedilir.”

Kaynak: Rahip Phillips Brooks’a mektup, 8 Haziran 1891.

Keller bu mektubu yazdığında on yaşındaydı. Cümleyi kendi buluşu gibi sunmaz; öğretmeninin ona anlattığı bir şey olarak aktarır ve bunu öğrendiğinde ne kadar mutlu olduğunu söyler. Dünyayı dokunarak tanıyan bir çocuğun dokunulamayan şeylere bu kadar değer vermesi sözü ayrıca anlamlı kılıyor.

2. Sürünmeye razı olmamak (1896)

“İnsan, içinde uçma isteği duyarken sürünmeye asla razı olamaz.”

Kaynak: Sağırlara Konuşma Öğretimini Destekleyen Amerikan Derneği’nde yaptığı konuşma, Mt. Airy, Philadelphia, 8 Temmuz 1896.

On altı yaşındaki Keller bu sözü, konuşmayı öğrenmeye çalışan sağır öğrencilerin ve öğretmenlerinin karşısında söyledi. Aynı konuşmada onlardan bugünkü başarısızlıkları değil, yarın gelebilecek başarıyı düşünmelerini ister. Zor bir hedef seçmiş herkes için hâlâ yerinde bir hatırlatma.

3. Acı da var, üstesinden gelmek de (1903)

“Dünya acıyla dolu olsa da acının üstesinden gelmekle de doludur.”

Kaynak: Optimism (İyimserlik), 1903.

Optimism, Keller’in Radcliffe’te öğrenciyken yayımladığı uzun bir denemedir. Keller burada iyimserliğini kötülüğün yokluğuna değil, iyiliğin ağır bastığına duyduğu inanca ve iyiyle birlikte çalışma isteğine dayandırır. Yani acıyı görmezden gelen bir iyimserlik değil, acıyı kabul edip ona karşı bir şey yapan bir iyimserlik anlatıyor.

4. Umut olmadan hiçbir şey yapılamaz (1903)

“İyimserlik başarıya götüren inançtır; umut olmadan hiçbir şey yapılamaz.”

Kaynak: Optimism (İyimserlik), 1903.

Aynı denemeden gelen bu cümle, Keller’in en çok paylaşılan sözlerinden biri. Sosyal medyada çoğu zaman “umut ve güven olmadan” biçiminde dolaşıyor; Wikiquote’taki metinde yalnızca umut geçiyor. Keller için umut, kenarda beklemek değil, bir işe başlayabilmenin ön koşulu.

5. Fark duyularda değil (1910)

“Biz görenler ve görmeyenler, birbirimizden duyularımızla değil, onları nasıl kullandığımızla ayrılırız: duyuların ötesindeki bilgeliği ararken gösterdiğimiz hayal gücü ve cesaretle.”

Kaynak: The Five-sensed World (Beş Duyulu Dünya), 1910.

Keller bu yazıda kendi algı dünyasını görenlere anlatmaya çalışır. Söz, engelli ve engelsiz arasındaki çizgiyi başka bir yere çekiyor: Asıl fark, elimizdekiyle ne yaptığımızda. Kendi eksiklerinizi saydığınız bir günde bu cümleyi yeniden okumak, bakışı eksik olandan elde olana çeviriyor.

6. Kapanan kapıya bakmak (1929)

“Mutluluğun bir kapısı kapandığında bir başkası açılır; ama çoğu zaman kapalı kapıya öyle uzun bakarız ki bizim için açılmış olanı görmeyiz.”

Kaynak: We Bereaved (Yas Tutan Bizler), 1929.

Kitabın adı kime seslendiğini söylüyor: bir yakınını kaybedenlere. Bu bağlamda söz “kaybı unutun” demiyor; kaybın yanında açılan başka bir hayatı fark etmenin ne kadar zor olduğunu kabul ediyor. Ayrılık, iş değişikliği ya da taşınma gibi kapanışlarda da sık hatırlanan bir cümle.

7. Yarın kör olacakmış gibi bakmak (1933)

“Gözlerinizi, yarın kör olacakmışsınız gibi kullanın.”

Kaynak: Three Days to See (Görmek İçin Üç Gün), 1933.

Bu denemede Keller, üç günlüğüne görebilseydi nelere bakacağını hayal eder. Ardından aynı öğüdü öteki duyulara da uygular: sesleri yarın sağır kalacakmış gibi dinlemeyi, nesnelere yarın dokunamayacakmış gibi dokunmayı önerir. Gören biri için sıradan olan bakışın değerini, o bakışa hiç sahip olmamış birinden duymak cümleyi güçlü kılıyor.

8. Zorlukların yokluğu değil (1933)

“Mutlu bir hayat, zorlukların yokluğunda değil, onlara hâkim olmakta yatar.”

Kaynak: The Simplest Way to be Happy (Mutlu Olmanın En Kolay Yolu), 1933.

Keller mutluluğu dışarıdan gelen bir şans gibi görmez. Aynı yazıda mutlu olmanın en sade yolunu iyilik yapmakta bulur. Zorluğu ortadan kaldıramadığınız dönemlerde, onunla nasıl baş ettiğinize bakmak bu sözün önerdiği şey.

9. Karakter rahatlıkta gelişmez (1938)

“Karakter rahatlık ve sükûnet içinde gelişemez. Ruh ancak sınanma ve acı deneyimiyle güçlenir, görüş netleşir, hırs uyanır ve başarıya ulaşılır.”

Kaynak: Helen Keller’s Journal: 1936-1937 (Helen Keller’in Günlüğü), 1938.

Günlüğün kapsadığı dönem, Anne Sullivan’ın 1936’daki ölümünün hemen sonrasına denk gelir. Neredeyse 50 yıllık öğretmenini ve yol arkadaşını kaybetmiş birinin acıdan söz etmesi, cümleyi bir öğüt olmaktan çıkarıp bir tanıklığa dönüştürüyor.

10. Hayat cesur bir macera (1957)

“Güvenlik çoğunlukla bir batıl inançtır. (…) Hayat ya cesur bir maceradır ya da hiçbir şey.”

Kaynak: The Open Door (Açık Kapı), 1957.

Söz genellikle bu kısaltılmış hâliyle, hatta yalnızca son cümlesiyle paylaşılır. Aradaki cümlelerde Keller güvenliğin doğada var olmadığını ve tehlikeden kaçınmanın uzun vadede ona göğüs germekten daha güvenli olmadığını söyler. Tehlikeden kaçınmakla ilgili cümle, 1940 tarihli Let Us Have Faith kitabında da geçer. Hayatını başkalarının imkânsız saydığı şeylerle geçirmiş birinin ağzından bu cümle bir slogandan fazlası.

Helen Keller’e ait sanılan sözler

Keller’in adıyla dolaşan her söz ona ait değil. En bilinen örnek şu:

“Ben yalnızca biriyim, ama yine de biriyim. Her şeyi yapamam, ama bir şey yapabilirim. Yapabileceğim o şeyi yapmaktan geri durmamalıyım.”

Wikiquote’a göre bu söz, Keller’in yakın dostu olan yazar Edward Everett Hale’e ait ve 1902’de yayımlanan A Year of Beautiful Thoughts adlı derlemede Hale’in sözü olarak yer alıyor. En geç 1980’den beri yayınlarda Keller’e mal ediliyor.

Bir de kaynağı belirsiz olanlar var. “Kör olmaktan daha kötü tek şey, görüp de vizyon sahibi olmamaktır.” cümlesi Wikiquote’ta Keller’in sözleri arasında geçiyor, ama altında hiçbir kaynak gösterilmiyor. Bu yüzden listeye almadık.

Helen Keller sözlerini okurken

Keller’in sözlerinin çoğu, uzun denemelerin, mektupların ve konuşmaların içinden çıkarılmış cümleler. Kaynağına dönüp bağlamıyla okuduğunuzda anlamları çoğu zaman derinleşiyor. Bir sözü paylaşacaksanız yılını ve kaynağını da eklemek, yanlış atıfların yayılmasını önlemenin en kolay yolu.

Farklı dönemlerden kadınların sözlerini bir arada okumak isterseniz kadınların söylediği sözler derlemesine, 20. yüzyılın bir başka güçlü sesi için Simone de Beauvoir sözleri yazısına göz atabilirsiniz. Keller gibi zorlukları aşmış kadınların hayatlarını daha uzun soluklu okumak isteyenler için kadınların bakış açısından roman ve biyografi önerileri de iyi bir başlangıç.

İLGİLİ YAZILAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

SON YAZILAR