Ada Lovelace Kimdir? Lord Byron’ın Kızı, İlk Bilgisayar Programının Yazarı

3 dk okuma

Ada Lovelace, Charles Babbage’ın Analitik Makinesi üzerine yazdığı notlarla tanınan İngiliz matematikçidir. Bu notlar çoğu kaynakta ilk bilgisayar programı olarak kabul ediliyor. Şair Lord Byron’ın kızıydı ama babasını hiç tanımadı.

10 Aralık 1815’te Londra’da doğdu, 27 Kasım 1852’de 36 yaşında kanserden öldü. 1979’da bir programlama diline onun adı verildi.

Tam adıAugusta Ada King, Lovelace Kontesi (doğumda Byron)
Doğum10 Aralık 1815, Londra
Ölüm27 Kasım 1852, Londra
MesleğiMatematikçi, yazar
En bilinen yönüAnalitik Makine notları, ilk bilgisayar programı

Byron’ın kızı, matematikle büyüyen çocuk

St Andrews Üniversitesi’nin matematik tarihi arşivine göre annesi Anne Isabella Milbanke ile Lord Byron Ocak 1815’te evlendi ve Ocak 1816’da ayrıldı. Byron Nisan 1816’da İngiltere’den ayrıldı ve kızını bir daha görmedi. Ada sekiz yaşındayken babası Yunanistan’da öldü.

Ada’nın velayeti annesindeydi. Annesi, kızını şiirden uzak tutmak için de matematiğe yönlendirdi. Eğitimi pek çok özel hocanın elinden geçti ve sıkı bir disiplin altında büyüdü. Uzun süren sağlık sorunları yaşadı; 1829’da geçirdiği kızamıktan uzun sürede toparlandı.

National Geographic’in aktardığına göre 12 yaşındayken kuşları inceledi, buharla çalışan bir uçan makine tasarladı ve bunu “Flyology” adını verdiği bir kılavuza yazdı.

5 Haziran 1833: Babbage ile tanışma

17 yaşındayken, 5 Haziran 1833’te Charles Babbage ile tanıştı ve onun atölyesinde Fark Makinesi’ni gördü. Makinenin nasıl çalıştığını kavradı. Bir yıl sonra Babbage, tasarlamakta olduğu Analitik Makine’yi Ada’ya ve annesine anlattı.

1834’ten itibaren Babbage’ın arkadaşı matematikçi Mary Somerville ona yol gösterdi. 1841’den sonra Augustus De Morgan’dan ileri matematik dersleri aldı.

Lovelace Kontesi

8 Temmuz 1835’te William King ile evlendi. Eşi 1838’de kont unvanı alınca Ada da Lovelace Kontesi oldu. Byron, Annabella ve Ralph Gordon adında üç çocukları oldu.

1843: Analitik Makine notları

Luigi Menabrea, Babbage’ın Analitik Makinesi üzerine bir makale yazmıştı. Ada bu makaleyi İngilizceye çevirdi ve çevirinin sonuna kendi notlarını ekledi. St Andrews arşivine göre notlar asıl makalenin yaklaşık üç katı uzunluğundaydı. Çeviri ve notlar 1843’te “A.A.L.” imzasıyla yayımlandı.

Notların G harfiyle işaretlenen bölümünde, makinenin delikli kartlarla Bernoulli sayıları dizisini nasıl hesaplayabileceğini adım adım anlattı. National Geographic bu bölümü ilk bilgisayar programı olarak tanımlıyor.

Ada’nın notlarını önemli kılan bir başka şey, makinenin yalnızca sayılarla sınırlı olmadığını söylemesiydi. Ona göre sayılarla ifade edilebilen her şey, örneğin müzik notaları ve harfler de bu tür bir makineyle işlenebilirdi. Kendi çalışmasını “şiirsel bilim” diye adlandırıyordu.

“İlk programcı” tartışması

Ada Lovelace’ın “ilk programcı” unvanı tartışmasız değil. IEEE Bilgisayar Topluluğu’nun biyografisi, çeviriyi Babbage’ın denetlediğini ve notlardaki Bernoulli sayılarını Babbage’ın hesapladığını yazıyor. Aynı kaynak, notları Babbage’ın makineye dair görüşlerinin elimizdeki en önemli anlatımı olarak tanımlıyor.

Analitik Makine hiçbir zaman tamamlanmadı. Babbage 1871’de öldüğünde makinenin yalnızca küçük bir parçası yapılmıştı.

Son yılları ve ölümü

Notların yayımlanmasından sonra sağlığı giderek bozuldu. Son yıllarında at yarışlarında bahis oynadı; öldüğünde 2.000 sterlin borcu vardı. Yaklaşık 1850’de annesiyle arası açıldı.

27 Kasım 1852’de Londra’da rahim kanseri nedeniyle 36 yaşında öldü. İsteği üzerine hiç tanımadığı babasının yanına gömüldü.

Ada programlama dili

1979’da ulaşım ve askerî sistemlerde kullanılan bir programlama diline Ada adı verildi.

Bilgisayar biliminin başka öncü kadınları için ilk derleyiciyi geliştiren Grace Hopper’ın hayatına ve kadın mucitler ve icatları yazımıza göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

Sevgi Yüce
Sevgi Yüce
Sevgi Yüce, sağlıklı yaşam, moda ve yaşam üzerine yazıyor. Beslenme, ev düzeni ve stil konularında okurlara pratik, uygulanabilir öneriler sunmayı amaçlıyor.

İLGİLİ YAZILAR

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

SON YAZILAR